ISO / GMP / อย.

ISO 26000 คืออะไร? คู่มือ Social Responsibility & ESG Foundation สำหรับ SME ไทย 2026

ISO 26000 คือ International Guideline ด้าน Social Responsibility & ESG สำหรับองค์กรทุกประเภท ไม่ใช่มาตรฐาน Certify แต่เป็น Foundation 7 Core Subjects ที่ SME ไทยเริ่มทำ ESG/CSR ได้จริง

AF
ADS FIT Team
·7 นาที
Share:
ISO 26000 คืออะไร? คู่มือ Social Responsibility & ESG Foundation สำหรับ SME ไทย 2026

# ISO 26000 คืออะไร? คู่มือ Social Responsibility & ESG Foundation สำหรับ SME ไทย 2026

ในยุคที่นักลงทุน คู่ค้า และผู้บริโภคต่างกดดันให้ธุรกิจ "รับผิดชอบ" ต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมมากกว่าเดิม คำว่า ESG, CSR, Sustainability กลายเป็นวาระบังคับ — แต่ SME ไทยจำนวนมากยังสับสนว่าจะเริ่มจากตรงไหน วัดผลอย่างไร และต้องลงทุนเท่าไหร่

ISO 26000:2010 เป็นมาตรฐานระดับสากลที่ออกโดย ISO เพื่อให้ "Guidance on Social Responsibility" — ใช้เป็นกรอบให้ทุกองค์กร ไม่ว่าจะใหญ่หรือเล็ก ภาครัฐหรือเอกชน นำมาประยุกต์เพื่อทำงาน CSR/ESG ได้อย่างเป็นระบบ ไม่ใช่ทำกิจกรรม "หน้าฉาก" ที่ขาดความต่อเนื่อง

ความพิเศษของ ISO 26000 คือเป็น Guidance Standard ไม่ใช่ Certification Standard หมายความว่าไม่มีการ "Certify" แต่เป็นแนวทางที่ใช้ออกแบบกระบวนการภายใน ในบทความนี้คุณจะได้เรียนรู้ 7 Core Subjects, 7 Principles, วิธี Stakeholder Engagement และแผนเริ่มต้นสำหรับ SME ไทย

ISO 26000 คืออะไร และต่างจาก ISO อื่นอย่างไร

ISO 26000 ตีพิมพ์ครั้งแรกปี 2010 ปัจจุบันยืนยันสถานะ (confirmed) เมื่อปี 2022 ใช้เป็นกรอบกลางที่เชื่อมโยงกับมาตรฐานสากลอื่น เช่น UN Global Compact, OECD Guidelines, ILO Conventions, GRI Standards และ ISO 14001/45001

| มาตรฐาน | ประเภท | จุดเน้น |

|---|---|---|

| ISO 9001 | Certifiable | คุณภาพสินค้า |

| ISO 14001 | Certifiable | สิ่งแวดล้อม |

| ISO 45001 | Certifiable | อาชีวอนามัย |

| ISO 26000 | Guidance (ไม่ Certify) | Social Responsibility ครอบคลุมทั้งสามด้าน |

ดังนั้น ISO 26000 ไม่ใช่ "Certificate ใส่กรอบโชว์" แต่เป็น "Compass ตั้งทิศทาง" ของกลยุทธ์ ESG ทั้งองค์กร

7 หลักการของ Social Responsibility

ISO 26000 กำหนดหลักการพื้นฐานที่ทุกองค์กรควรยึดถือ:

  • **Accountability** — รับผิดชอบต่อผลกระทบของการตัดสินใจและการดำเนินงาน
  • **Transparency** — โปร่งใสในข้อมูล นโยบาย และผลการดำเนินงาน
  • **Ethical Behaviour** — ดำเนินธุรกิจตามหลักจริยธรรม
  • **Respect for Stakeholder Interests** — เคารพผลประโยชน์ของผู้มีส่วนได้เสีย
  • **Respect for Rule of Law** — เคารพกฎหมายในประเทศและสากล
  • **Respect for International Norms of Behaviour** — ปฏิบัติตามบรรทัดฐานสากลแม้ในประเทศที่กฎหมายอ่อนกว่า
  • **Respect for Human Rights** — เคารพสิทธิมนุษยชนตามหลัก UDHR

    • 7 Core Subjects: หัวข้อหลักที่ต้องครอบคลุม

    นี่คือหัวใจของ ISO 26000 — แบ่งงาน Social Responsibility เป็น 7 หมวด พร้อม 36 Issues ย่อย

  • **Organizational Governance** — โครงสร้างกำกับดูแล จริยธรรม การตัดสินใจ
  • **Human Rights** — สิทธิแรงงาน, แรงงานเด็ก, การเลือกปฏิบัติ, การเข้าถึงสิทธิทางสังคม
  • **Labour Practices** — การจ้างงาน, ค่าตอบแทน, สุขภาพ, การพัฒนาทักษะ
  • **The Environment** — มลพิษ, ใช้ทรัพยากร, climate change, biodiversity
  • **Fair Operating Practices** — ต่อต้านการคอร์รัปชัน, แข่งขันโปร่งใส, สนับสนุน SR ใน Supply Chain
  • **Consumer Issues** — การตลาดเป็นธรรม, สุขภาพและความปลอดภัย, ข้อมูลผู้บริโภค (PDPA)
  • **Community Involvement & Development** — มีส่วนร่วมกับชุมชน, การศึกษา, สาธารณสุข, การพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น

    • SME ไทยไม่จำเป็นต้องทำทั้ง 36 Issues พร้อมกัน — ใช้ Materiality Assessment เลือก Issues ที่สำคัญที่สุดต่อธุรกิจและผู้มีส่วนได้เสียก่อน

    วิธีนำ ISO 26000 ไปใช้ใน SME (5 ขั้นตอน)

  • **ขั้นที่ 1: Stakeholder Mapping** — ระบุผู้มีส่วนได้เสีย เช่น ลูกค้า พนักงาน supplier นักลงทุน ชุมชน รัฐ
  • **ขั้นที่ 2: Materiality Assessment** — จัดอันดับ Issues จาก 36 ข้อ ตามผลกระทบและความคาดหวัง — ใช้ matrix 2x2 (Importance to Stakeholder vs Importance to Business)
  • **ขั้นที่ 3: Gap Analysis** — เทียบสภาพปัจจุบันกับ Best Practice ในแต่ละ Core Subject
  • **ขั้นที่ 4: Action Plan & KPI** — วาง roadmap 12–36 เดือน กำหนด KPI ที่วัดได้ เช่น GHG Emissions, อัตรา turnover, อัตรา supplier ที่ตรวจ ESG
  • **ขั้นที่ 5: Reporting & Communication** — รายงานผลตามมาตรฐาน GRI, IFRS S1/S2 หรือ TCFD ตามขนาดธุรกิจ

    • เปรียบเทียบ ISO 26000 กับ Framework ESG อื่น

    | Framework | ลักษณะ | เหมาะกับ |

    |---|---|---|

    | GRI Standards | Reporting Standard | ทำรายงาน ESG ละเอียด |

    | IFRS S1/S2 | Financial Disclosure | บริษัทจดทะเบียน |

    | TCFD | Climate-Specific | ธุรกิจที่มี climate risk สูง |

    | UN SDGs | Goals 17 ข้อ | สื่อสารกับสังคม |

    | ISO 26000 | Guidance Foundation | SME ที่เริ่มทำ ESG อย่างเป็นระบบ |

    แนะนำให้เริ่มจาก ISO 26000 เพื่อวางรากฐาน แล้วค่อย "Layer" ด้วย GRI / TCFD / IFRS S2 เมื่อต้องรายงานต่อนักลงทุนหรือคู่ค้า

    ประโยชน์ที่ SME ได้รับจริง

  • **เข้า Supply Chain ของลูกค้ารายใหญ่** — บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ และผู้ส่งออกต้องการคู่ค้าที่มี ESG Maturity
  • **ลดต้นทุนระยะยาว** — เช่น พลังงาน, ของเสีย, อัตราการลาออก
  • **ดึงดูดและรักษาคนเก่ง** — Gen Z และ Millennial 70%+ มองหาบริษัทที่มีคุณค่าตรงกับตน
  • **เข้าถึงเงินทุน Green/Sustainability-Linked Loan** — ธนาคารไทย 4 อันดับแรกมีโปรแกรม Sustainable Finance ดอกเบี้ยต่ำสำหรับธุรกิจที่ผ่านเกณฑ์ ESG
  • **ป้องกัน Reputational Risk** — กรณีเหตุการณ์ละเมิดสิทธิ มลพิษ คอร์รัปชัน

    • ความท้าทายและข้อควรระวัง

  • **อย่า Greenwashing** — กล่าวอ้างเกินจริงในรายงานหรือโฆษณา ทำให้ผู้บริโภคและ regulator ตรวจสอบหนัก
  • **เริ่มเล็ก ขยายค่อย** — ไม่ต้องทำ 36 Issues พร้อมกัน เลือก Materiality ที่สำคัญสุด 5–7 ข้อก่อน
  • **ผู้บริหารต้องสนับสนุนจริง** — ESG ไม่ใช่งาน HR หรือ PR แต่เป็นกลยุทธ์ระดับ Board
  • **เตรียมรับ Regulatory Change** — EU CSRD, CBAM, Thailand Climate Change Act กำลังออก SME ที่มีระบบไว้ก่อนจะ Compliant ได้เร็ว

    • สรุปและก้าวต่อไป

    ISO 26000 เป็นกรอบที่ "Practical" ที่สุดสำหรับ SME ไทยที่อยากเริ่มทำ ESG/CSR อย่างเป็นระบบโดยไม่ต้องเสียเงิน Certification ใช้เป็นพื้นฐานก่อนต่อยอดไปสู่ GRI หรือ IFRS S2 ภายหลัง สิ่งที่ควรเริ่มทำในเดือนนี้:

  • ดาวน์โหลด Standard จาก ISO หรือ มอก. (Thai Industrial Standard) เพื่ออ่านโครงสร้าง
  • จัด workshop 1 วันกับทีม Leadership เพื่อทำ Stakeholder Mapping
  • เลือก Materiality Top 5 issues ที่ต้องเริ่ม Action ก่อน
  • กำหนด KPI ที่วัดได้และเริ่ม baseline ในไตรมาสนี้

    • ทีม ADS FIT ช่วยลูกค้าออกแบบกระบวนการ ESG / ISO 26000 และ implement ระบบบันทึกข้อมูล ESG บน Laravel/Next.js ได้แบบ end-to-end — [ติดต่อเราเพื่อปรึกษาฟรี](/#contact) หรืออ่านบทความเกี่ยวกับ [ESG, CSR และ Sustainability Compliance](/blog) เพิ่มเติม

    Tags

    #ISO 26000#Social Responsibility#ESG#CSR#Sustainability#SME Thailand

    สนใจโซลูชันนี้?

    ปรึกษาทีม ADS FIT ฟรี เราพร้อมออกแบบระบบที่ฟิตกับธุรกิจของคุณ

    ติดต่อเรา →

    บทความที่เกี่ยวข้อง

    🛡️

    PDPA DPA 2026: คู่มือ Data Processing Agreement สัญญาประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล SME ไทย

    7 พฤษภาคม 2569 · 8 นาที
    🛡️

    ISO 37001 คืออะไร? คู่มือ Anti-Bribery Management ธุรกิจไทย 2026

    7 พฤษภาคม 2569 · 8 นาที
    🛡️

    ISO 14001 Environmental Management System (EMS): คู่มือมาตรฐานสิ่งแวดล้อมสำหรับ SME ไทย 2026

    7 พฤษภาคม 2569 · 9 นาที