# TISAX คืออะไร? คู่มือมาตรฐานความปลอดภัยข้อมูล Supply Chain ยานยนต์สำหรับผู้ส่งออกไทย 2026
อุตสาหกรรมยานยนต์ไทยส่งออกชิ้นส่วนไปยุโรปคิดเป็นมูลค่าหลายแสนล้านบาทต่อปี แต่ในปี 2026 OEM รายใหญ่อย่าง Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz, Audi, Porsche และ Stellantis ต่างกำหนดเงื่อนไขชัดเจนว่า Supplier ทุกรายที่แลกเปลี่ยนข้อมูล prototype, CAD, วิศวกรรมลับ หรือข้อมูลลูกค้ากับตน ต้องผ่านการประเมิน TISAX ก่อนจะได้รับ Purchase Order ใหม่
ผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ไทยจำนวนมากสูญเสียโอกาสทางธุรกิจเพราะไม่เข้าใจว่า TISAX คืออะไร ใช้เวลาเตรียมตัวนานแค่ไหน ต่างจาก ISO 27001 อย่างไร และควรเริ่มจากจุดไหน บทความนี้สรุปโครงสร้าง TISAX, Assessment Level, ค่าใช้จ่าย, และ Roadmap 6 เดือนที่ SME ไทยสามารถใช้เตรียมความพร้อมได้จริง
TISAX คืออะไรกันแน่?
TISAX (Trusted Information Security Assessment Exchange) คือกรอบการประเมินความปลอดภัยข้อมูลที่พัฒนาโดย VDA (Verband der Automobilindustrie) สมาคมอุตสาหกรรมยานยนต์เยอรมนี และบริหารจัดการโดย ENX Association จุดเด่นของ TISAX คือการทำ “ประเมินครั้งเดียว ใช้ได้กับหลาย OEM” ผ่าน ENX Portal ที่เป็นศูนย์กลางแบ่งปันผล Assessment ระหว่างสมาชิก
TISAX อ้างอิงโครงสร้างควบคุม (Control Catalogue) จาก VDA ISA (Information Security Assessment) ซึ่งเวอร์ชันปัจจุบันคือ ISA 6 ที่อิงมาจาก ISO/IEC 27001:2022 แต่เพิ่มเติมข้อกำหนดเฉพาะของอุตสาหกรรมยานยนต์ เช่น การป้องกันข้อมูล prototype, การคุมความลับของ supplier ระดับ Tier 2-3 และการเชื่อมต่อ EDI กับ OEM
| หัวข้อ | ISO/IEC 27001 | TISAX |
|--------|---------------|-------|
| ผู้ออกมาตรฐาน | ISO | VDA / ENX |
| กลุ่มเป้าหมาย | ทุกอุตสาหกรรม | ยานยนต์และ Supplier |
| การแบ่งปันผล | ให้ลูกค้าขอเอกสารเอง | Portal กลางของ ENX |
| ระยะเวลาใบรับรอง | 3 ปี | 3 ปี |
| ระดับความเข้ม | 1 ระดับ | 3 Assessment Levels |
Assessment Level 1-3 ต่างกันอย่างไร
TISAX แบ่ง “ความเข้ม” ของการประเมินเป็น 3 ระดับตามความอ่อนไหวของข้อมูลที่ Supplier จัดการ ผู้ส่งออกไทยต้องยืนยันกับลูกค้า OEM ว่าต้องการระดับไหน ก่อนเริ่มโครงการ
โดยเฉลี่ย OEM ยุโรปใช้ AL 2 หรือ AL 3 สำหรับ Tier 1 Supplier ดังนั้นผู้ผลิตไทยที่ส่งออกโดยตรงควรวางแผนไปที่ AL 2 เป็นอย่างต่ำ
โครงสร้าง VDA ISA 6: 7 โมดูลต้องรู้
TISAX ประเมินตาม VDA ISA Catalogue ที่แบ่งคำถามเป็นโมดูลตามความต้องการของ OEM ผู้สมัครต้องเลือก Assessment Objective (Scope) ที่ตรงกับลักษณะข้อมูลที่จัดการ โมดูลหลักประกอบด้วย
ขั้นตอนการทำ TISAX 6 เดือนสำหรับ SME ไทย
ค่าใช้จ่ายและ Pitfall ที่ต้องระวัง
| รายการ | ช่วงค่าใช้จ่ายโดยประมาณ |
|--------|-------------------------|
| ENX Registration Fee | 495 – 1,890 EUR ต่อปี |
| External Audit (AL 2) | 15,000 – 30,000 EUR |
| External Audit (AL 3) | 25,000 – 60,000 EUR |
| Gap Analysis โดยที่ปรึกษาไทย | 200,000 – 600,000 บาท |
| Implementation Cost ภายใน | 1 – 4 ล้านบาท |
| ใบรับรองมีอายุ | 3 ปี |
Pitfall ยอดนิยมที่ทำให้ Audit ล้มเหลวคือ การไม่แยก network ของ production กับ office, ไม่มี logging ที่ centralize, ไม่มี supplier management formal, และการจัดการ USB/Removable Media ที่หละหลวม
สรุปและ Call to Action
TISAX กลายเป็น “ตั๋วเข้างาน” สำหรับผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ไทยที่ต้องการขายตรงให้ OEM ยุโรป การเตรียมตัวใช้เวลาเฉลี่ย 6 เดือน งบประมาณรวม 2-6 ล้านบาท และต้องอาศัยทั้งเอกสาร ISMS, Technical Control, และวัฒนธรรมองค์กรไปพร้อมกัน SME ที่วางแผนล่วงหน้า 12 เดือนจะได้เปรียบทั้งด้านต้นทุนและโอกาสปิดดีลกับ Tier 1 OEM
Key takeaways:
หากต้องการคำปรึกษาเรื่องการวางระบบ ISMS หรือเตรียมความพร้อม TISAX สำหรับโรงงานชิ้นส่วนยานยนต์ของท่าน ADS FIT มีทีมผู้เชี่ยวชาญที่พร้อมช่วย Gap Analysis และวางแผน Implementation ติดต่อเราได้ที่ adsfit.co.th หรืออ่านบทความที่เกี่ยวข้องด้าน ISO 27001, NIS2 และ Automotive Cybersecurity เพิ่มเติมในหมวดหมู่ ISO / GMP / อย.